Η ανάγνωση ενός καλού βιβλίου είναι σίγουρα ένας τρόπος να ταξιδεύουμε χωρίς να μετακινούμαστε από την θέση μας, εκείνη στα ΜΜΜ, στο παγκάκι του πάρκου ή της άνεσης του καναπέ του σπιτιού μας.  Για πολλούς από εμάς αυτά τα αναγνώσματα ίσως και να ταυτίζονται με τα πρώτα μας μακρινά ταξίδια που έγιναν νοερά και σε ίδιο χρόνο μέσα από τις αλλαγές σελίδων σε τόπους φανταστικούς με πολλές έννοιες, αλλά και σε πραγματικούς.

Η αφεντιά μου για παράδειγμα γνώρισε την Αίγινα πριν τη γνωρίσει από κοντά μέσα από τις σελίδες του “Θησαυρού της Βαγίας”, τη Σύρο με τη “Μεγάλη Χίμαιρα”, την Μυτιλήνη στο “Παναγιά η Γοργόνα”, το Λονδίνο από τις σελίδες του Όλιβερ Τουίστ και του Χάρι Πότερ, το Δουβλίνο με τον “Οδυσσέα” αλλά και το μικρό Illiers-Combray της Γαλλίας όπου δοκίμασα madeleine παρέα με τον Proust πολύ πριν τις γευτώ στην πραγματικότητα και που ακόμα αναζητώ να το επισκεφτώ χωρίς να θέλω να… χάσω άλλο χρόνο.   

Αρκετά ταξίδια και πολλαπλές βιβλιοθήκες και ράφια αργότερα, με ένα μάλιστα από αυτά αφιερωμένο αποκλειστικά σε οδηγούς πόλεων από ιδιαίτερα παλιούς που ανίχνευσα σε παλαιοβιβλιοπωλεία και vintage μαγαζιά, μέχρι φετινούς, με ζηλευτές φωτογραφίες από διάφορες πόλεις, ενημερωμένα tips και locations αλλά και φρέσκα καλοφτιαγμένα illustrations και ενσωματωμένους χάρτες, είμαι η πρώτη που θα πετούσε κάθε αποθηκευμένο real του instagram για λίγα δεμένα χαρτιά με ήρεμες αναλογικές φράσεις να με περιμένουν υπομονετικά να τις διαβάσω όποτε εγώ τελικά θελήσω.  

Aπό τη φαντασία μας που ταξιδεύει ως τα πιο φανταστικά μας ταξίδια 

Υπάρχουν όμως και οι στιγμές όπου η φαντασία δεν αρκεί. Η στιγμή που κλείνουμε το βιβλίο, το ακουμπάμε προσεκτικά στο ράφι και αποφασίζουμε να κλείσουμε τα εισιτήρια του αεροπλάνου για να δούμε το μέρος όπου νοερά ταξιδέψαμε, από κοντά. Αυτή είναι και η μαγεία του λεγόμενου στις μέρες μας ως αναγνωστικού τουρισμού, μια τάση που συνδέει την βιβλιοθήκη μας με τον πραγματικό χάρτη και το ταξίδι με μία από τις πιο γοητευτικές δραστηριότητες για ανθρώπους που αρέσκονται να ερωτεύονται λέξεις, τόπους και χαρακτήρες. Πλέον, οι ταξιδιώτες δεν αναζητούν απλώς «όμορφα μέρη», αλλά προορισμούς με ψυχή και τόπους που ”έχουν κάτι να τους πουν”. Αυτή η ανάγκη για αυθεντικότητα είναι που έχει μετατρέψει τα παλιά λογοτεχνικά καφέ σε πρωταγωνιστές της ταξιδιωτικής εμπειρίας. Τα μέρη που σαν τα «social media» μιας άλλης εποχής, όπου αντί για posts και hashtags, οι συγγραφείς αντάλλασσαν χειρόγραφα και πρωτοποριακές ιδέες πάνω από ένα φλιτζάνι με καφέ.

Στην καρδιά αυτής της κουλτούρας βρίσκεται το Παρίσι και το θρυλικό Shakespeare and Company. Στην αριστερή όχθη του Σηκουάνα, αυτό το βιβλιοπωλείο είναι ένας ζωντανός θρύλος από τη δεκαετία του ’20, όταν η Sylvia Beach φιλοξενούσε εκεί τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ και τον Τζέιμς Τζόις, μέχρι σήμερα, όπου το μέρος παραμένει ένας «ναός» για τους βιβλιοφάγους. 

Η λογοτεχνική διαδρομή συνεχίζεται στο Caffè Florian της Βενετίας. Από το 1720, κάτω από τις στοές της Πλατείας του Αγίου Μάρκου, το θρυλικό Florian με τον αξεπέραστο ιταλικό καφέ που πρόσφατα συνεργάστηκε με τη Nespresso και φυσικά τον George Clooney, ο Προυστ και ο Χέμινγουεϊ το χρησιμοποίησαν ως το δικό τους στρατηγείο παρατήρησης της βενετσιάνικης ζωής. Καθώς καθόμαστε στις εσωτερικές του αίθουσες, μπορούμε να νιώσουμε τα βελούδινα καθίσματα να μας ψιθυρίζουν μυστικά από την Belle Époque, μακριά από τη φασαρία της τουριστικής ορχήστρας που παίζει έξω.

Αυτή η σύνδεση με το παρελθόν γίνεται όμως και με την επίσκεψη σε μέρη που έχουμε γνωρίσει μέσα από σελίδες και ιστορίες. Στο Pera Palace της Κωνσταντινούπολης, το δωμάτιο 411 παραμένει ένας τόπος μυστηρίου, αφού εκεί η Αγκάθα Κρίστι έγραψε το «Έγκλημα στο Orient Express» με την ατμόσφαιρα του δωματίου να παραμένει τόσο έντονη που σχεδόν περιμένουμε να δούμε τον Ηρακλή Πουαρό να ξεπροβάλλει συλλογιζόμενος κάπου μέσα στο δωμάτιο.

Φυσικά, το ταξίδι συνεχίζεται και μέσα σε βιβλιοπωλεία που μοιάζουν με σκηνικά ταινιών. Το Lello στο Πόρτο, με τη σπειροειδή κόκκινη σκάλα που μαγνήτισε τη φαντασία της J.K. Rowling καθώς έγραφε τον Χάρι Πότερ, είναι πλέον τόσο δημοφιλές που χρειάζεται εισιτήριο για να δρασκελισει κανείς το κατώφλι του. 

Στον αντίποδα, στην καρδιά της Σαντορίνης, το Atlantis Books αποδεικνύει ότι η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει το απόλυτο λογοτεχνικό καταφύγιο. Ένα ησυχαστήριο λίγα μέτρα μακριά από τις θορυβώδεις ορδές των τουριστών σε ένα υπόσκαφο σπήλαιο με θέα το Αιγαίο.

Βέβαια όλα αυτά τα μέρη λούζονται με την πραγματική τους γοητεία όχι απλά γιατί είναι όμορφα και Instagram friendly για μια φωτογραφία ή ένα “real” όπως καο αλλά γιατί στην πραγματικότητα αποτελούν την ουσία του αυθεντικού, πραγματικά απολαυστικού Slow Travel. Μιας φιλοσοφίας που μας καλεί να επιβραδύνουμε, να ανοίξεις ένα βιβλίο σε εκείνο το παγκάκι του πάρκου και ύστερα να αφήσουμε έναν τόπο να μας μιλήσει. 

Χωρίς να βιαζόμαστε να τα “διαβάσουμε” όλα μονομιάς αλλά δίνοντας χρόνο για να απολαύσουμε την κάθε σελίδα, αν είναι δυνατόν και την κάθε λέξη ή ακόμα κάθε κενό, κάθε παύση και κάθε ανάσα του “ταξιδιού” μας.