Ταξιδια

Δυτική Μακεδονία: Τέσσερις λίμνες, ένας ωκεανός εμπειριών

Η πυξίδα δείχνει Βορειοδυτικά και η ομορφιά είναι στο ζενίθ. Κάθε φορά που φτάνω, πάντα απορώ γιατί αυτός ο τόπος δεν έχει τη φήμη που του αντιστοιχεί. Όταν ανταμώνω τους ντόπιους, παλιούς μου γνώριμους, μου κλείνουν το μάτι και πιστεύω βαθιά ότι τους αρέσει να παραμένουν ένα μυστικό για λίγους.

Τέσσερις λίμνες, ατέλειωτα στρέμματα πανέμορφων αμπελώνων, μοναδικά κρασιά, περιοχές Natura με αυθεντικά καταφύγια σπάνιων πουλιών και εντυπωσιακών αρπακτικών. Το ιδανικό σκηνικό έρχονται να συμπληρώσουν τα φρουτόδεντρα, που όταν ανθίζουν μετατρέπουν το τοπίο σε ποίηση, προϊστορικοί παραλίμνιοι οικισμοί, ολοζώντανες βυζαντινές εκκλησίες, καυτά λουτρά και μια γλυκιά, ιαματική δροσιά που σε αγκαλιάζει.

Ένα ολόκληρο σύμπαν

Βεγορίτιδα, Ζάζαρη, Πετρών και Χειμαδίτιδα δημιουργούν ένα σύμπαν ολόκληρο, έντονο, αυθεντικό, βαθιά ανθρώπινο και γοητευτικά φιλικό. Πιάνοντας το νήμα από την αρχή, θυμάμαι ξεκάθαρα την πρώτη φορά που πέρασα από το Αμύνταιο της Φλώρινας, με κατεύθυνση αυτό το μαγικό μέρος. Περπατούσαμε μέσα σε μία καλλιέργεια της φημισμένης κόκκινης πιπεριάς Φλωρίνης και ο Πέτρος εξιστορούσε, όπως μόνο αυτός ξέρει, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ποικιλίας, αλλά και τη σημασία του μικροκλίματος που δημιουργούν οι λίμνες σε συνδυασμό με τους ανέμους. Μιλήσαμε για χαβιάρι πιπεριάς, το γνωστό άιβαρ, όπως το λένε στα Βαλκάνια, αλλά και για πολλές ακόμη διάσημες συνταγές με βάση την πιπεριά, οι οποίες ταξιδεύουν στον πλανήτη μέσα στα όμορφα και προσεγμένα γυάλινα βάζα του Ναουμίδη. Με θέα τη Βεγορίτιδα, από τον οικισμό του Αγίου Παντελεήμονα, στο εστιατόριο Ναουμίδης, ο βραβευμένος πλέον με Βραβείο Ελληνικής Κουζίνας, Άγγελος Ναουμίδης, βασίζει την μαγειρική του στα τοπικά προϊόντα και ενσωματώνει υλικά και τεχνικές που απογειώνουν το τελικό αποτέλεσμα.

Βόλτα με μία πλάβα!

Με μία «πλάβα», τη χαρακτηριστική βάρκα χωρίς καρίνα, εξερευνήσαμε κάθε γωνιά της λίμνης, είδαμε εικόνες που δένουν αρμονικά με το παραμύθι που στήνουμε στο μυαλό μας, κάθε φορά που θέλουμε να ξεφύγουμε. Την ώρα που δέναμε στην προβλήτα, μία παρέα παιδιών συναγωνίζονταν στις βουτιές. Για άλλη μία φορά, επιβεβαιώνω μέσα μου τη δύναμη του νερού. Ειδικά εδώ, που συνδέεται άρρηκτα με τα βουνά και τις καλλιέργειες, το μείγμα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον. Η Βεγορίτιδα είναι μία από τις βαθύτερες λίμνες της χώρας, καθώς φτάνει τα 50 μέτρα βάθος, ενώ βρίσκεται σε υψόμετρο 500 μέτρων. Γριβάδια, γληνιά, τσιρόνια αλλά και τούρνες, είναι τα ψάρια που υπάρχουν στη λίμνη, ενώ την περιβάλλουν πολλά φυτά, ιδανικά για τη φιλοξενία των πουλιών, όπως οι αργυροπελεκάνοι και το χρυσογέρακο.

Στο Κτήμα Άλφα

Ανεβήκαμε στην καρότσα ενός αγροτικού αυτοκινήτου και περάσαμε από τα αμπέλια. Σταθήκαμε στα σημεία που η θέα των λιμνών έδενε ιδανικά με τα φύλλα του αμπελιού. Τα άγουρα ακόμη σταφύλια, έδιναν την υπόσχεση, για ένα κρασί που ξεχωρίζει. Πράγματι, ύστερα από λίγη ώρα περάσαμε την επιβλητική πύλη του κτήματος Άλφα, όπου μας περίμεναν ο Μάκης Μαυρίδης και ο Άγγελος Ιατρίδης. Δύο εκπληκτικοί γνώστες του κρασιού, επίλεξαν την περιοχή του Αμυνταίου για το κρασί τους και τώρα είμαστε εδώ μαζί τους, να μας αναλύουν τα χαρακτηριστικά του terroir, δοκιμάζοντας κρασιά που ακόμη φέρνω στη μνήμη μου τα εξαιρετικά τους αρώματα.

Η λίμνη των χειμαδιών,η Χειμαδίτιδα

Μία άλλη λίμνη που εντάσσεται στο δίκτυο των λιμνών της περιοχής, είναι η Χειμαδίτιδα, η οποία τροφοδοτείται από την κοντινή λίμνη Ζάζαρη και αυτή με τη σειρά της τροφοδοτεί με κανάλι την λίμνη Πετρών. Η Χειμαδίτιδα οφείλει το όνομά της στο γεγονός ότι υπήρξε τόπος χειμαδιών, καθώς χάρη στο ήπιο κλίμα που διαμορφώνεται γύρω από τη λίμνη, ξεχειμώνιαζαν σ’ αυτή οι κτηνοτρόφοι των γύρω ορεινών περιοχών. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι η λίμνη αποτελεί σήμερα πολύ σημαντικό οικοσύστημα και είναι ο σημαντικότερος τόπος αναπαραγωγής της βαλτόπαπιας, που θεωρείται απειλούμενο είδος. Η Χειμαδίτιδα και η γειτονική της Ζάζαρη ανήκουν στο δίκτυο Natura 2000. Πρόκειται για μία πολύ ρηχή λίμνη, καθώς το μεγαλύτερο βάθος της δεν ξεπερνάει τα 3,5 μέτρα.

Η φιλόξενη Πετρών

Η Πετρών δημιουργεί και αυτή το δικό της μικροκλίμα, ενώ συμβάλλει σε εκείνο ολόκληρης της περιοχής, καθώς βρίσκεται σε υψόμετρο 560 μέτρων. Σ’ αυτήν αναπαράγονται πολλά είδη πουλιών, μεταξύ των οποίων και ορισμένα σπάνια, όπως η λαγγόνα. Επίσης, σημαντική είναι η αναπαραγωγή στη λίμνη της σπάνιας βαλτόπαπιας. Πάνω από τη λίμνη, συχνά πετάει ο σπάνιος θαλασσαετός, ενώ περιστασιακά στα λιβάδια γύρω της σταθμεύει η νανόχηνα. Το βάθος της φτάνει τα 5 μέτρα, ενώ αν την επισκεφτείτε τον χειμώνα, μπορεί να την βρείτε παγωμένη. Στα βόρεια της αναπτύσσονται λόφοι, ενώ στα νότια, λίγο μετά τις όχθες της, ξεκινάνε τα χωράφια με τις καλλιέργειες της περιοχής.

Στη Ζάζαρη

Ένας από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους, ο οποίος ανήκει στο δίκτυο Natura 2000, είναι η λίμνη Ζάζαρη. Είναι μία αβαθής λίμνη γλύκου νερού, η οποία παγώνει σύχνα τον χείμωνα. Βρίσκεται σε ύψομετρο λίγο πάνω από τα 600 μέτρα και στις όχθες της είναι το Λιμνοχώρι, ο παραλίμνιος οικισμός της περιοχής.

Στη λίμνη Ζάζαρη έχουν καταγραφεί επτά είδη αμφιβίων, 185 είδη βατράχων, πολλά ερπετά, καθώς και ψάρια του γλυκού νερού. Η παρατήρηση των πουλιών, όπως των ερωδιών αλλά και της αετογερακίνας, αποτελεί ένα πολύ ενδιαφέρον θέαμα.

 

 

Comments are closed.